گزارش پاتولوژی توضیحی است که متخصص پاتولوژی پس از بررسی نمونه‌ای از بافت یا مایعات بدن زیر میکروسکوپ می‌نویسد. او بر اساس آنچه می‌بیند، تشخیص خود را هم در گزارش ثبت می‌کند. اگر نمونه‌ای از بدن شما در جریان نمونه‌برداری، کولونوسکوپی، جراحی یا آزمایش دیگری به آزمایشگاه فرستاده شده باشد، ممکن است چنین گزارشی دریافت کنید.
در این گزارش، ظاهر سلول‌ها و بافت‌های نمونه با حالت طبیعی آن‌ها مقایسه می‌شود. ممکن است اطلاعاتی دربارهٔ نحوهٔ گرفتن و آماده‌سازی نمونه، تعداد و شکل سلول‌ها، وجود مواد مختلف یا میکروب‌ها، و در نهایت تشخیص یا توصیه‌های پزشک در آن آمده باشد.
اصطلاحات و عددهای گزارش پاتولوژی ممکن است در نگاه اول گیج‌کننده باشند. بخش‌های زیر کمک می‌کنند بدانید هر قسمت معمولاً چه معنایی دارد.
پاتولوژی چیست؟
پاتولوژی، علم بررسی بیماری‌ها، علت‌های آن‌ها و تأثیرهایی است که این بیماری‌ها بر بدن می‌گذارند. متخصص پاتولوژی نمونه‌های بافت یا مایعات بدن را آزمایش می‌کند تا نشانه‌های بیماری را پیدا کند. نتیجهٔ این بررسی می‌تواند به تشخیص یا پیگیری بیماری، انتخاب درمان، پیش‌بینی روند آن یا ارزیابی خطر ابتلا به بعضی بیماری‌ها کمک کند.
چه زمانی گزارش پاتولوژی دریافت می‌کنم؟
بسیاری از ما گزارش پاتولوژی را با نمونه‌برداری برای بررسی سرطان می‌شناسیم، اما این گزارش فقط به سرطان مربوط نیست. برای بررسی بیماری‌هایی مانند آندومتریوز یا پولیپ روده هم ممکن است نمونه‌ای گرفته شود و به آزمایشگاه فرستاده شود.
نمونه‌ها می‌توانند در آزمایش‌ها و اقداماتی مانند نمونه‌برداری، آزمایش خون، کولونوسکوپی، آندوسکوپی، برداشتن کیسهٔ صفرا، آزمایش ژنتیک، لاپاراسکوپی، جراحی پستان، کشت خلط، آزمایش مدفوع یا ادرار، نمونه‌گیری از بینی و کشت گلو گرفته شوند.
گزارش پاتولوژی چه بخش‌هایی دارد؟
همهٔ گزارش‌ها یکسان نیستند، اما ممکن است بخش‌های زیر را در گزارش خود ببینید:
- روش نمونه‌گیری: توضیح می‌دهد نمونه طی چه عمل یا روشی گرفته شده است.
- توصیف ظاهری نمونه: ویژگی‌هایی مانند رنگ، وزن و اندازهٔ نمونه را که بدون میکروسکوپ دیده می‌شوند، شرح می‌دهد.
- توصیف میکروسکوپی: ظاهر سلول‌ها و دیگر اجزای نمونه را زیر میکروسکوپ توضیح می‌دهد. برای دیدن بعضی ویژگی‌ها یا شناسایی عوامل بیماری‌زا، ممکن است نمونه را رنگ‌آمیزی کنند.
- حاشیه‌های نمونه: در نمونه‌ای که تومور از آن برداشته شده، حاشیه به بافت اطراف تومور گفته می‌شود. «حاشیهٔ پاک» یا «منفی» یعنی در این بخش سلول سرطانی دیده نشده است. «حاشیهٔ مثبت» یعنی ممکن است همهٔ بافت سرطانی برداشته نشده باشد.
- مرحله (Stage) و درجه (Grade): مرحله نشان می‌دهد سرطان تا چه اندازه از محل اولیهٔ خود گسترش یافته است. درجه نشان می‌دهد سلول‌های سرطانی از نظر ظاهری چقدر با سلول‌های طبیعی تفاوت دارند.
- غدد لنفاوی: اگر غده‌های لنفاویِ بررسی‌شده «مثبت» باشند، یعنی در آن‌ها سلول سرطانی پیدا شده است. نتیجهٔ «منفی» یعنی سلول سرطانی در آن‌ها دیده نشده است.
- نتایج مولکولی: حاصل آزمایش‌هایی است که تغییرات ژنتیکی سلول‌های سرطانی را بررسی می‌کنند. این نتایج در انتخاب درمان بعضی سرطان‌ها کمک می‌کنند.
- عوامل بیماری‌زا: اگر عوامل باکتریایی، ویروسی، انگلی یا قارچی در نمونه پیدا شود، ممکن است در این بخش ذکر شود.
- تشخیص: جمع‌بندی متخصص پاتولوژی از یافته‌های نمونه است.
- توصیه‌ها: ممکن است توصیه‌هایی دربارهٔ پیگیری نتیجه یا زمان آزمایش بعدی در گزارش آمده باشد.
آماده شدن گزارش چقدر طول می‌کشد؟
آماده شدن گزارش پاتولوژی ممکن است یک هفته یا بیشتر زمان ببرد، هرچند گاهی زودتر آماده می‌شود. می‌توانید از پزشک خود بپرسید چه زمانی منتظر نتیجه باشید. اگر گزارش دیرتر از زمان پیش‌بینی‌شده رسید، این تأخیر لزوماً چیزی دربارهٔ نتیجهٔ آزمایش نمی‌گوید.
آماده شدن گزارش پاتولوژی ممکن است یک هفته یا بیشتر زمان ببرد، هرچند گاهی زودتر آماده می‌شود. می‌توانید از پزشک خود بپرسید چه زمانی منتظر نتیجه باشید. اگر گزارش دیرتر از زمان پیش‌بینی‌شده رسید، این تأخیر لزوماً چیزی دربارهٔ نتیجهٔ آزمایش نمی‌گوید.
انتظار برای یک نتیجهٔ مهم می‌تواند سخت باشد. مشغول کردن ذهن به کارهای دیگر گاهی کمک می‌کند این مدت آسان‌تر بگذرد.
اگر نتیجهٔ گزارش غیرطبیعی باشد، چه می‌شود؟
اگر نتیجهٔ گزارش غیرطبیعی یا دور از انتظار باشد، پزشک به شما می‌گوید قدم بعدی چیست. این تصمیم به یافته‌های متخصص پاتولوژی و گزینه‌های درمانی موجود بستگی دارد.
